Deze website maakt gebruik van cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verhogen.
U kunt meer lezen over cookies in onze disclaimer

Nederland
varkens berengeur

Berengeur

Wat is berengeur?

Berengeur is de onaangename geur of smaak die waargenomen kan worden bij het verhitten of eten van vlees afkomstig van geslachtsrijpe mannelijke varkens, ook wel beren genoemd. Berengeur wordt wel beschreven als de geur van urine, faeces en zweet. Berengeur komt het meest voor in varkensvlees van mannelijke varkens die niet gecastreerd zijn.

Veel consumenten weten niet wat berengeur is en zullen denken dat het varkensvlees bedorven is of zullen klagen over een stinkende geur die lijkt op urine of zweetlucht. Het is dan ook een belangrijk aspect van de vleeskwaliteit

Hoe voorkomen varkenshouders berengeur?

Al eeuwenlang worden varkens  fysiek gecastreerd om berengeur te voorkomen. De laatste jaren zijn er nieuwe methoden ontwikkeld om het optreden van berengeur in mannelijke varkens tegen te gaan, zodat de varkenshouderij ook op de lange termijn een duurzame bedrijfstak kan zijn. Alternatieven voor fysieke castratie moeten wel gemakkelijk toe te passen zijn en vooral dier- en milieuvriendelijk zijn. Vaccinatie tegen berengeur is een veilige en succesvolle alternatieve methode om berengeur te voorkomen.

Bent u dierenarts?
Log in om meer te lezen over diervriendelijke alternatieven.

Alles uitvouwen
  • Berengeur wordt voornamelijk veroorzaakt door de ophoping van twee stoffen in het vet van mannelijke varkens: androstenon en skatol. Mannelijke varkens gaan deze stoffen produceren wanneer zij geslachtsrijp worden. Als deze stoffen zich in de loop van de tijd ophopen, kunnen ze worden waargenomen bij het verhitten van het vlees. Het castreren van de mannelijke varkens is een manier om berengeur te voorkomen.

  • Onderzoek wijst uit dat veel mensen gevoelig zijn voor berengeur. Daarom moeten varkenshouders voorkomen dat de geur kan ontstaan. Vrouwen blijken gevoeliger voor de geur dan mannen. Ook lijken bepaalde bevolkingsgroepen er gevoeliger voor te zijn dan andere. In de meeste landen moet het vlees op grond van de voedselkwaliteit voorschriften vrij zijn van berengeur.

     

  • Vaccinatie tegen berengeur is een veilige en succesvolle methode om berengeur te voorkomen. Het vaccineren van de mannelijke varkens is een diervriendelijk alternatief voor fysieke castratie. Er is geen napijn, geen open wond, geen infectiegevaar en geen stress van een narcose. Het is even effectief in het reduceren van berengeur als fysieke castratie en gevaccineerde dieren vertonen net zo weinig agressief en seksueel gedrag als gecastreerde varkens. Het vaccineren van varkens leidt tot minder biggensterfte en is beter voor het milieu. De dieren hebben namelijk een betere voerconversie, waardoor ze minder voer nodig hebben en minder mest produceren.

  • In sommige landen (bijvoorbeeld Nederland, Zwitserland en Noorwegen) worden er maatregelen genomen om de pijn en stress waarmee fysieke castratie gepaard gaat, te verminderen. Dit gebeurt met behulp van algehele of plaatselijke verdoving. De uitvoering van de verdoving (vrijwillig of verplicht) verschilt per land en ook of deze wordt uitgevoerd door varkenshouders of door dierenartsen. De effectiviteit van de verdoving hangt af van het middel en van de toedieningmethode.

  • De twee natuurlijke stoffen die berengeur veroorzaken — androstenon en skatol — beginnen zich in het vet van mannelijke varkens op te hopen als ze gaan puberen. Daarom is vroeg slachten een methode om de aanwezigheid van berengeur in varkensvlees te verminderen. Aan het karkas van een jong varken zit echter minder vlees en hierdoor is het minder winstgevend voor zowel de varkenshouder als de varkensslachterij. Daarnaast is er kans dat sommige beren vroeg gaan puberen en dan tóch berengeur ontwikkelen, ondanks de vroege slacht.

  • Berengeur kan ook worden voorkomen door alleen vrouwelijke varkens te fokken. Dit kan worden gedaan door het sperma op geslachtschromosomen te scheiden en de zeugen (moederdieren) vervolgens kunstmatig te insemineren. Deze methode is al met succes toegepast in de rundveefokkerij, maar de techniek bevindt zich nog in de onderzoeksfase en is nog geen rendabele of praktische toepassing voor de varkenshouderij.

  • Omdat het vermogen van mannelijke varkens om berengeur te produceren deels erfelijk is, zou het mogelijk moeten zijn varkens te fokken die een laag gehalte aan berengeur in hun vlees hebben. Er wordt veel vooruitgang geboekt met moderne technieken die specifieke genetische markers herkennen, maar waarschijnlijk is deze methode pas over een aantal jaren gereed voor praktische toepassing in de varkenshouderij.  Het probleem van vechten en het vertonen van agressief en sexueel gedrag kan niet worden opgelost met deze methode.