Deze website maakt gebruik van cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verhogen.
U kunt meer lezen over cookies in onze disclaimer

Nederland

Infectieuze bovine keratoconjunctivitis (IBK)

IBK, Houw, “Pinkeye”

Infectieuze bovine keratoconjunctivitis is een veel voorkomende, zeer besmettelijke oogziekte die vooral kalveren treft en hoofdzakelijk veroorzaakt wordt door Moraxella bovis. De infectie kan in ernstige gevallen tot blindheid leiden. De incubatieperiode bedraagt gewoonlijk 2 à 3 dagen. Een kleine, witte vlek verschijnt binnen 2 dagen op het hoornvlies.

Alles uitvouwen
  • IBK kan variëren van een milde oogirritatie tot een ernstige etterende ontsteking, die leidt tot een permanent litteken op het hoornvlies van het oog en gezichtsverlies. Meestal leiden koorts en intense pijn tot verlies van eetlust. Er bestaan ook niet-pathogene stammen van Moraxella bovis: stammen die minder cytotoxinen kunnen produceren, die minder goed in staat zijn om ziekte op te wekken.

  • Onder de preventieve maatregelen vallen vliegenbestrijding, bijvoorbeeld met insectenwerende oormerken, de weide maaien, beperken van stof in hooi en voederbakken, schaduw bieden, en indirect, de vaccinatie tegen virusziekten, zoals IBR en bovine virusdiarree (BVD).

  • Dieren met IBK dienen zo vroeg mogelijk behandeld te worden om de overdracht op andere dieren te beperken en de kans op nadelige en mogelijk permanente schade aan het oog te voorkomen.

    • Zowel Moraxella bovis als Moraxella ovis (voorheen Branhamella ovis) zijn gevoelig voor verschillende antibiotica
    • Lokale behandeling met oogzalf
    • Parenterale behandeling
  • Moraxella bovis is de meest frequent geïsoleerde IBK-verwekkende bacterie.

    • Andere kiemen verwant aan Moraxella bovis – M. ovis (voorheen Branhamella ovis), en M. bovoculi – konden ook bij klinische gevallen van IBK geïsoleerd worden.
    • Mycoplasma spp., Acholeplasma, Chlamydia, bovine herpesvirus 1 (IBR) en bovine adenovirus vallen onder de  verwekkers waarvan gedacht wordt dat ze rundvee gevoeliger maken voor een Moraxella kolonisatie of dat ze IBK kunnen verergeren.
      • Mycoplasma bovis kan eveneens ooginfecties veroorzaken die op die van Moraxella bovis lijken.

    Fysieke en irriterende factoren voor ogen, zoals vliegen, stof, wind, zonlicht en opvliegend kaf kunnen rundvee gevoeliger maken voor IBK. Vliegen worden als overdragende vectoren van IBK-verwekkers beschouwd. Bij rundvee komen uitbraken frequent voor tijdens het vliegenseizoen.

  • De diagnose kan worden gesteld op grond van het ziektebeeld (klinische tekenen van ontsteking en witte vlekken op het hoornvlies) en epidemiologie, maar bijkomend onderzoek (bacteriologie) is vaak nodig.

  • Hoewel IBK geen dodelijke ziekte is, veroorzaakt het economische schade door een verminderde gewichtstoename, een lagere melkproductie, bijkomende arbeids- en behandelkosten en een waardeverlies van zieke dieren en karkassen.