Deze website maakt gebruik van cookies om het gebruik van de website te analyseren en het gebruiksgemak te verhogen.
U kunt meer lezen over cookies in onze disclaimer

Nederland

Mastceltumoren Bij Honden En Katten

Cutane mastceltumoren (van de huid) zijn de meest voorkomende vorm van huidkanker bij honden. Ze kunnen uitzaaien naar lymfeklieren en interne organen. Medische en chirurgische behandelingen bieden, mits tijdig ingezet, goede behandelingsmogelijkheden, waardoor het dier een goede levenskwaliteit kan behouden.

Alles uitvouwen
  • Mastcellen (mastocyten) zijn cellen die gewoonlijk voorkomen in de huid en in het bindweefsel dat allerlei delen van het lichaam bij elkaar houdt. Ze worden ook aangetroffen in veel interne organen. Deze cellen zitten vol met actieve stoffen (bijv. histamine, de stof die vrijkomt na een wespensteek) die ze in reactie op prikkels kunnen afgeven.

    Tumoren die van deze cellen afgeleid zijn, worden mastceltumoren (mastocytomen) genoemd. Cutane mastceltumoren zijn de tweede meest voorkomende vorm van kanker bij honden, en de meest voorkomende vorm van huidkanker. Het zijn in aanleg kwaadaardige tumoren. Als mastceltumoren niet op tijd worden opgemerkt en behandeld, kunnen ze snel verder groeien en de omliggende huid binnendringen. De meer agressieve vormen kunnen zich ook verspreiden naar andere organen in het lichaam, zoals de regionale lymfeklieren, de lever en de milt. Deze vorm van kanker veroorzaakt vaak ook algemene verschijnselen, zoals een verminderde eetlust, sloomheid, braken en diarree, waarbij de levenskwaliteit van het dier duidelijk achteruit gaat . Dit gebeurt wanneer de cellen hun krachtige actieve stoffen in het lichaam van het dier afgeven.

    Bij katten wordt een ander patroon gezien, en bovendien komen deze tumoren relatief zelden voor. Ze presenteren zich soms als huidtumoren, net als bij honden, maar meestal als een systemische (gegeneraliseerde) kanker, vaak in de milt of in de darmen.

  • Cutane mastceltumoren kunnen lijken op allerlei andere huidafwijkingen en kunnen overal op het lichaam voorkomen. Bij palpatie (bevoeling) zijn deze kwaadaardige tumoren niet te onderscheiden van goedaardige gezwellen zoals lipomen (vetgezwellen).Bultjes op de huid moeten dus altijd goed worden onderzocht 

    De leeftijd waarop deze tumoren zich voordoen varieert van 3 weken tot 19 jaar, hoewel ze vaker voorkomen bij honden van middelbare leeftijd. Er is geen verband met het geslacht van het dier. Dit soort tumoren wordt wel vaker gezien bij bepaalde rassen, zoals de boxer, golden retriever, labrador, boston terriër, shar-pei en bulterriër.

    Een typische cutane mastceltumor is een haarloze verdikking die in grootte kan afnemen en toenemen. Er kan niet alleen verwarring optreden met vetbulten, maar ook met lokale ontstekingen. De afgifte van krachtige ontstekingsstoffen kan deze veranderingen in grootte veroorzaken en daarnaast een gegeneraliseerde huidirritatie en jeuk teweegbrengen. Agressieve vormen groeien vaak snel, hebben zweren, jeuken, en zijn omgeven door andere huidafwijkingen als roodheid en zwelling. 

    Algemene verschijnselen zoals weinig/geen eetlust, braken en verteerd bloed in de ontlasting (door zweren in het maagdarmkanaal, die ontstaan door de werking van krachtige actieve stoffen die een mastceltumor elders op het lichaam afgeeft) kunnen ook optreden.

    Het is zeer belangrijk dat u snel contact opneemt met uw dierenarts wanneer uw hond verdachte lokale of algemene verschijnselen vertoont.

  • Wanneer de diagnose in een vroeg stadium gesteld wordt en er direct met de behandeling wordt begonnen, is de kans op een positieve afloop voor het dier veel groter. Een ontdekt bultje of andere zwellingen in de huid mogen daarom nooit genegeerd worden.

    Het is uitermate verstandig om bij iedere verdachte huidafwijking een fijne-naaldaspiratie (FNA) uit te voeren om een mastceltumor uit te sluiten. Met een fijne-naaldaspiratie wordt een aantal cellen verzameld voor analyse onder de microscoop (cytologie). Hiermee kan meestal worden uitgesloten of bevestigd of het om een mastceltumor – of een andere tumor – gaat. Wanneer er kankercellen (grote hoeveelheden mastcellen) worden aangetroffen, is de diagnose bevestigd. In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, bevordert deze methode de verspreiding van tumorcellen door het lichaam niet.

    Een fijne-naaldaspiratie van een regionale lymfeklier, gevolgd door diagnostische beeldvorming (bijv. een abdominale echografie van de lever en de milt) kan ook nodig zijn om vast te stellen of en in hoeverre de kanker zich in het lichaam heeft verspreid. Er kan op deze manier beoordeeld worden of en in hoeverre de tumor uitgezaaid is in het lichaam, wat aangeeft in welk stadium de tumor zit (‘stagering’).

    De dierenarts kan ook een biopt nemen van de verdachte tumor. Dit houdt in dat een stukje van de verdachte tumor chirurgisch verwijderd wordt en opgestuurd wordt voor een histologische analyse (weefselonderzoek). Dit is niet pijnlijk voor uw dier (lokale verdoving wordt toegepast) maar wel erg belangrijk om te doen, omdat het met nog meer zekerheid dan een FNA kan bevestigen of uitsluiten of het om kanker gaat en zo ja, om welke soort. Als het een mastceltumor is, zal hiermee ook de gradering van de tumor worden bepaald, hetgeen met FNA niet mogelijk is. De graad van de mastceltumor (gradering) geeft aan hoe kwaadaardig de tumor is. Dit is erg belangrijk als voorspellende factor voor de reactie op de behandeling, voor de keuze van een eventuele (na)behandeling en voor de algehele overlevingskansen.

    Kennis over klinische verschijningsvorm, de gradering en de stagering van de tumor maken het voor uw dierenarts mogelijk om een passend advies te geven  over de beste zorg en behandeling voor uw dier.
    In sommige gevallen zal uw dierenarts u verwijzen naar een gespecialiseerde veterinaire oncoloog.

  • Er zijn een aantal behandelopties, waaronder een operatieve ingreep, bestraling, en medicatie met doelgerichte (“targeted”) therapie en chemotherapie. Vaak bestaat de beste behandeling van een mastceltumor uit een combinatie van verschillende behandelmethoden.

    Operatieve ingreep:

    De eerstelijns-behandeling bij mastceltumoren is en blijft operatieve verwijdering, wat in veel gevallen tot blijvend herstel leidt, zeker als het gaat om een enkelvoudige tumor zonder tekenen van uitzaaiing. Indien mogelijk moet bij de operatieve verwijdering van het kankerweefsel een ruime marge rondom worden genomen. In sommige gebieden (bijv. de poten, kop) kan echter niet altijd de ideale marge worden weggenomen. In deze gevallen zal, net als bij terugkerende tumoren, hooggradige tumoren en uitzaaiing in het lichaam, een andere, aanvullende behandeling worden aanbevolen.

    Bestraling:

    Dit wordt gebruikt bij agressieve tumoren en bij tumoren op plaatsen waar moeilijk geopereerd kan worden.

    Doelgerichte (“targeted”) therapie:

    Dankzij recente ontwikkelingen in de diergeneeskundige research zijn er innovatieve geneesmiddelen ontwikkeld die specifiek bedoeld zijn voor de behandeling van mastceltumoren bij honden.

    Chemotherapie:

    Diverse middelen die bij mensen gebruikt worden, kunnen ook bij dieren worden toegepast. Uit overwegingen van veiligheid is het wel van groot belang dat de behandeling wordt uitgevoerd door dierenartsen die hierin gespecialiseerd zijn

    Andere geneesmiddelen:

    Meestal krijgt het dier ook ondersteunde zorg met andere geneesmiddelen om algemene verschijnselen als gevolg van degranulatie (het vrijkomen van actieve stoffen) door de mastcellen te voorkomen.

    Levenskwaliteit:

    Een van de belangrijkste aspecten voor het dier dat een kankerbehandeling ondergaat, is de levenskwaliteit. Bij alle soorten kankerbehandeling is het doel om genezing te bereiken of om de kanker in remissie te brengen, terwijl de bijwerkingen zoveel mogelijk worden beperkt. Als de bijwerkingen ernstig zijn, zal de dierenarts de behandeling aanpassen. Het is belangrijk dat uw dier een normaal en aangenaam leven kan leiden.

    Prognose:

    Laaggradige mastceltumoren kunnen potentieel met een operatieve ingreep genezen worden. Sommige huidtumoren kunnen plaatselijk teruggroeien of uitzaaien naar de organen, afhankelijk van de graad van de tumor en de volledigheid van de operatie. De prognose wordt dan minder goed.

    De controle van een dier dat een lange-termijnbehandeling tegen kanker krijgt is erg belangrijk, om de reactie van de tumor op de medicatie en eventuele bijwerkingen daarvan of een mogelijke terugval in de gaten te kunnen houden.

  • Er zijn op dit moment geen factoren bekend die het risico op het ontwikkelen van mastceltumoren bij huisdieren verhogen. Wel is het duidelijk dat sommige rassen gevoeliger zijn, en dus nog nauwkeuriger in de gaten gehouden moeten worden. 

    Het zorgvuldig, volledig en regelmatig inspecteren van uw dier wanneer u hem aait is heel belangrijk. U kunt een verdikking van de huid, die mogelijk een huidtumor zou kunnen zijn, zo namelijk in een vroeg stadium ontdekken. Als u een bultje voelt op de huid van uw huisdier, neem dan meteen contact op met uw dierenarts. Een definitieve diagnose van een huidtumor of een goedaardig gezwel kan alleen door uw dierenarts gesteld worden. Hij zal u ook kunnen adviseren over de beste behandeling voor uw dier.